McDonald’s restaurants run out of Milk shakes, ಹಿ ಎಕ್ ಖಬರ್ ತರ್ ಅನ್ಯೇಕ್ ಹ್ಯಾ ಪರಿಂ ಆಸಾ – Several Petrol stations shut amid Panic buying. BBC-UK ಅ೦ತರ್ ಜಾಳಿ೦ಚೆರ್ ಸಪ್ತೆ೦ಬರ್ ಮಹಿನ್ಯಾ೦ತ್ ಪ್ರಸಾರ್ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾ ಖಬ್ರಾ೦ ಪೈಕಿ ಹೆ ಪ್ರಮುಖ್ ಜಾವ್ನಾಸಾತ್. ಹ್ಯಾ ಖಬ್ರಾಂ ವಯ್ರ್ ವಿಸ್ತಾರಾಯೆನ್ ಅಧ್ಯಯನ್ ಕೆಲ್ಯಾರ್ ಆಮ್ಕಾ೦ ಕಳ್ತಾಗೀ, ಹಾಕಾ ಪ್ರಮುಖ್ ಕಾರಣ್ ಜಾವ್ನಾಸಾ ಬ್ರಿಟನಾ೦ತ್ ಖಾಣ್, ಪೆಟ್ರೊಲ್ ಆನಿ ಡೀಸಲ್ ತಸಲೆ೦ ದಿಸ್ಪಡ್ತ್ಯಾ ಜೀವನಾಕ್ ಗರ್ಜೆಕ್ ಪಡ್ಚೆ ವಸ್ತು ಎಕಾ ಜಾಗ್ಯಾ ಥಾವ್ನ್ ಅನ್ಯೇಕಾ ಜಾಗ್ಯಾಕ್ ವರು೦ಕ್ ಜಾಯ್ ತಿತ್ಲೆ ಟ್ರಕ್ ಡ್ರೈವರ್ ನಾ೦ತ್. ಬ್ರಿಟನಾಚೊ ಸರ್ಕಾರ್ ಹ್ಯಾ ಸಮಸ್ಯಾ೦ಕ್ ಪರಿಹಾರ್ ಸೊಧುನ್ ಆಸಾ, ಥೊಡ್ಯಾ ದಿಸಾ೦ನಿ ಶಾಶ್ವತ್ ನಾ ತರೀ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ್ ಪರಿಹಾರ್ ಮೆಳ್ತಾಲೊ. ಪೂಣ್ ಹ್ಯಾ ವರ್ವಿ೦ ಎದೊಳೊಚ್ ಸಭಾರ್ ಜಣಾ೦ಕ್ ಕಷ್ಟ್ ಜಾಲ್ಯಾತ್, ತೆ೦ ನಹಿ೦ ಅಸ್ತಾ ಹಿ ಕರ೦ದಾಯ್ ಲಾ೦ಬ್ ತೇ೦ಪ್ ಅಸ್ಚಿ ಸಾಧ್ಯಾತಾ ಆಸಾ. ತ್ಯಾ ದೆಕುನ್ ಸಬಾರಾ೦ನಿ ಹ್ಯಾ ಸಮಸ್ಯಾ೦ಕ್ ಸರಿ ಜಾವ್ನ್ ಆಪ್ಲ್ಯಾ ದಿಸ್ಪೊಡ್ತ್ಯಾ ಜಿಣ್ಯೆ ರಿತಿಂತ್ ಬದ್ಲಾವಣ್ ಹಾಡ್ಲ್ಯಾ.
ಆತಾ೦ ಹಾ೦ಗಾಸರ್ ಸವಾಲ್ ಬ್ರಿಟನ್ ತಸಲ್ಯಾ ವಿಕಸಿತ್ ದೇಶಾಕ್ ಹ್ಯಾ ವಿಶ್ಯಾ೦ತ್ ಕಳಿತ್ ನಾತಲ್ಲೆ೦ಗಿ?
ಹ್ಯಾ ವಿಷಯಾಚೆರ್ ಚಲೊನ್ ಆಸ್ಚೆಂ ವಿಶ್ಲೇಷಣ್ ಆನಿ ಸಮೀಕ್ಷಾ ಪಳೆತಾನಾ ಹ್ಯಾ ಸಮಸ್ಯಾಚಿ ಕಾರಣಾಂ ಸಬಾರ್ ವರ್ಸಾ ಪಯ್ಲೆಂ ಆರ೦ಭ್ ಜಾವ್ನ್ ವೆಳಾ ಸವೆ೦ ಚಡ್ ಜಾಲಿ ಆನಿ ಆತಾಂ ವ್ಹಡ್ ಎಕ್ ಸಮಸ್ಸೊ ಜಾಲೊ! (ಆಧಾರ್ ಗಾಂಚ್ : https:// www.bbc.co.uk/news/57810729). ಪಾಟ್ಲ್ಯಾ20 ಮಹಿನ್ಯಾ೦ನಿ ಸಗ್ಳ್ಯಾ ಸ೦ಸರಾಕ್ ಹಾಲಯಲ್ಲಿ ಪಿಡಾ covid -19, ತಸೆ೦ಚ್ ಪಾಟ್ಲ್ಯಾ ಎಕಾ ಶತಮಾನಾ೦ಚಿ ಪಾನಾ೦ ಉಸ್ತಿಲ್ಯಾರ್ ಆಮ್ಕಾ೦ ಕಳ್ತಾಗೀ ಸ್ಪ್ಯಾನೀಶ್ ಫ಼್ಲೂ, H3N2, HIV/AIDS ಆನಿ SARS ತಸಲ್ಯೊ ಪಿಡಾ ಹ್ಯಾ ಸ೦ಸರಾರ್ ಯೇವ್ನ್ ಗೆಲ್ಯೊ. ಬುದ್ವೊ೦ತ್ ಮನ್ಶ್ಯಾ೦ನಿ ಹ್ಯಾ ಪಿಡೆಂ ವಿರೋದ್ ವಕ್ತಾಂ ಸೊಧುನ್ ಕಾಡ್ಲಿ೦ ಆನಿ ಮನ್ಶ್ಯಾನ್ ಹ್ಯಾ ಪಿಡೆ ವಿರೋದ್ ಜಯ್ತ್ ಜೊಡ್ಲೆ. ಪುಣ್ ಹ್ಯಾ ಪಯ್ಣಾ೦ತ್ ಸಬಾರ್ ಜಣಾ೦ನಿ ಅಪ್ಲೊ ಜೀವ್ ದಿಲೊ. ಸಬಾರ್ ಕುಟ್ಮಾಂ ನಾಸ್ ಜಾಲಿಂ, ಸಕ್ಟಾ೦ಚಾಕೀ ಚಡ್ ಜಾವ್ನ್ ಹ್ಯಾ ಸರ್ವ್ ಘಡಿತಾಂನಿ ಆಮಿ ಜಿಯೊ೦ವ್ಚ್ಯಾ ಆನಿ ಚಿ೦ತ್ಪಾ ರೀತಿ೦ತ್ ಬದ್ಲಾವಣ್ ಹಾಡ್ಲಿ. ಮನ್ಶ್ಯಾಚಾ ಜೀವಿತಾಂತ್ ಪ್ರಗತಿ ಜಾಲಿ, ಸಂಸಾರ್ ಎಕಾ ನವ್ಯಾ ರೀತಿನ್ ಮುಕಾರ್ ಗೆಲೊ.
ಹಿ ಭುಂಯ್ ಸುಮಾರ್ 450 ಕೊರೊಡ್ ವರ್ಸಾ೦ ಪರ್ನಿಂ ಮ್ಹಳ್ಳೆ ಆಮ್ಕಾ೦ ವಾಚುಕ್ ಮೆಳ್ತಾ, ತೆ೦ ನಹಿ೦ ಆತಾಂ ಹಿ ಭುಂಯ್ ಆಸಾ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾ ದಿಸಾ ಥಾವ್ನ್ ಮನ್ಶ್ಯಾನ್ ಜಿಯೆ೦ವ್ಚಾ ಪರಿ೦ ಜಾಯ್ಜಯ್ ಜಾಲ್ಯಾರ್ ಹ್ಯಾ ಭುಂಯ್ಚೆರ್ ಸಭಾರ್ ಬದ್ಲಾವಣ್(Evolution) ಘಡ್ಲ್ಯಾ೦ತ್. ಆಮ್ಕಾ೦ ಕಳಿತ್ ಅಸಲ್ಲ್ಯಾ ಪ್ರಕಾರ್ ಎದೊಳ್ ಮ್ಹಣಾಸರ್ 12 ಜಣಾ೦ನಿ ಚ೦ದ್ರಾಚೆರ್ ಪಾಯ್ ತೆ೦ಕ್ಲಾ, ತಶೆ೦ ಮ್ಹಣೊನ್ ಚ೦ದ್ರ್ ಮನ್ಶ್ಯಾನ್ ಜಿಯೆ೦ವ್ಚಿ ಸುವಾತ್ ಜಾ೦ವ್ಕ್ ನಾ. ತಿತ್ಲೆಂ ಪಯ್ಸ್ ಕಿತ್ಯಾಕ್, ಆಮ್ಕಾ೦ ಖ೦ಚಿಯಿ ಎಕ್ ನವಿ ವಸ್ತು ವಾ ನವ್ಯಾ ಜಾಗ್ಯಾರ್ ರಾವೊ೦ಕ್ ಗೆಲ್ಯಾರ್ ತ್ಯಾ ಜಾಗ್ಯಾಕ್ ಹೊ೦ದ್ವೊನ್ ವಚೊ೦ಕ್ ವೇಳ್ ಲಾಗ್ತಾ ಆನಿ ಹೊ೦ದ್ವೊನ್ ವಚೊ೦ಕ್ ಆಮಿ ಸಬಾರ್ ಬದ್ಲಾವಣ್ ಕರ್ತಾ೦ವ್, ಹ್ಯಾ ಬದ್ಲಾವಣೆ ಉಪ್ರಾಂತ್ ತೊ ಜಾಗೊ ವಾ ವಸ್ತ್ ಚಡ್ ಉಪಯೋಗ್ ಜಾತಾ. ತಸೆಂಚ್ ದಾಖ್ಲ್ಯಾಂ ಪ್ರಕಾರ್ ವೆಚೆಂ ಜಾಲ್ಯಾರ್ ಹಿ ಭುಂಯ್ ಆಸಾ ಜಾ೦ವ್ನ್, ಹ್ಯಾ ಭುಂಯ್ಚೆರ್ ಪಯ್ಲೊ ಜೀವ್ (life) ಆಸಾ ಜಾಯ್ಜಯ್ ಜಾಲ್ಯಾರ್ ಸುಮಾರ್ 100 ಕೊರೊಡ್ ವರ್ಸಾ೦ ಲಾಗ್ಲಿಂ. ಹ್ಯಾ ವೆಳಾರ್ ಧರ್ತಿಚೆರ್ ಸಬಾರ್ ಬದ್ಲಾವಣ್ ಘಡ್ಲ್ಯಾತ್ ( ಆಧಾರ್: Revolutions that made the Earth(2011) by Tim Lenton And Andrew Watson).
ಹ್ಯಾ ಭುಂಯ್ಚ್ಯಾ ವಿಕಾಸಾ೦ತ್ ಮನ್ಶ್ಯಾಚೆಂ ಜಿವಿತ್ ಕೆದಾಳಾ ಪ್ರಾರ೦ಭ್ ಜಾಲೆಂ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಸಮಾ ಗೊತ್ತು ನಾ! ಪುಣ್ ಉಜ್ಯಾಚೊ ಪ್ರಯೋಗ್ ಸುಮಾರ್ 7 – 10 ಲಾಖ್ ವರ್ಸಾಂ ಪಯ್ಲೆಂ ಜಾಲೊ ಮಳ್ಳೆ ವಾಚುಂಕ್ ಮೆಳ್ತಾ, ತಸೆಂಚ್ ನಾಗಾರೀಕಾತಾ ವಾ Civilization ಫಕತ್ ಸಾತ್ ಥಾವ್ನ್ ಬಾರಾ ಹಜಾರ್ ವರ್ಸಾಂ ಪಯ್ಲೆಂಚೆಂ. ಸೊ೦ಪ್ಯಾ ಉತ್ರಾ೦ನಿಂ ಸಾ೦ಗ್ಚೆ ತರ್ ಎಕಾ ಜೀವ್ ಕಣಾ೦ ಥಾವ್ನ್ ಆಜ್ ಅಸ್ಚೊ ಮನಿಸ್ ಆನಿ ಇತರ್ ಜೀವಿ ಆಸಾ ಕರು೦ಕ್ ಹ್ಯಾ ಧರ್ತೆಕ್ ಸುಮಾರ್ 300 ಕೊರೊಡ್ ವರ್ಸಾಂ ಲಾಗ್ಲಿ! ತಸೆ೦ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಹಿ೦ ಎಕ್ ಮಸ್ತು ಸವ್ಕಾಸ್ ಪ್ರಕ್ರೀಯಾ ಆನಿ ಹ್ಯಾ ಪ್ರಕ್ರೀಯೆ೦ತ್ ಬಳ್ ಅಸಲ್ಲೊ ಮಾತ್ರ್ ವಾ೦ಚ್ತಾ( ಡಾರ್ವಿನಾಚೊ ವಿಕಾಸ್ ವಾದ್)
ಹ್ಯಾ ಲಾ೦ಬ್ ಅ೦ವ್ದೆ೦ತ್ ಕಿತೆ೦ ಸಗ್ಳೆ೦ ಬದಲ್ಲೆಂ ಮ್ಹಣ್ ಪಳೆಯ್ಲ್ಯಾರ್ ಆಮ್ಕಾ೦ ಕಳ್ತಾಗೀ ಆಮ್ಕಾ೦ ಉಜ್ವಾಡ್ ದಿ೦ವ್ಚೊ ಸುರ್ಯೊ ವೇಳಾ ಸವೆ೦ ಹುನ್ ಜಾತಾ, ತ್ಯಾ ದೆಕುನ್ ಅಜ್ ಭುಂಯ್ಚೆರ್ ಘಡ್ಚಿ ಹುನ್ಸಾಣ್ ಸುಮಾರ್ 25-30 ಪ್ರತಿಶತ್ ಚಡ್ ಆಸಾ. ಭುಂಯ್ ಆಸಾ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾ ವೇಳಾ ಥಾವ್ನ್ ಸುಮಾರ್ 220 ಕೊರೊಡ್ ವರ್ಸಾಂ ಮ್ಹಣಾಸರ್ ಹ್ಯಾ ಭುಂಯ್ಚ್ಯಾ ವಾತಾವರಣಾ೦ತ್ ಮಿಥೇನ್ ಮ್ಹಳ್ಳೊ ವಿಕಾಳ್ ಗ್ಯಾಸ್ ಅಸಲ್ಲೊ ಆನಿ ಆಮಿ ಸೆ೦ವ್ಚೆ ಆಕ್ಸಿಜನ್ ಕೇವಲ್ ಎಕ್ ಲ್ಹಾನ್ ವಾ೦ಟೊ. ಭುಂಯ್ಚ್ಯಾ ಬದ್ಲಾವಣೆಕ್ ಹೊ೦ದೊನ್ ವ್ಹಡ್ಲಿ೦ ಝಡಾ೦ ಆನಿ ಮನ್ಜಾತಿ ಹ್ಯಾ ಧರ್ತೆಚೆರ್ ಜನ್ಮ್ ಘೆತನಾ ಆಕ್ಸಿಜನಾಚೊ ಪ್ರಮಾಣ್ ಚಡ್ಲೊ ಆನಿ ಅತಾ೦ ಆಸ್ಚ್ಯಾ 21 ಪ್ರತಿಶತಾಕ್ ಪಾವ್ಲೊ, ಹ್ಯಾ ಪ್ರಕ್ರೀಯೆಕ್ ಸುಮಾರ್ 150 ಕೊರೊಡ್ ವರ್ಸಾ೦ ಲಾಗ್ಗಿ ಮ್ಹಳ್ಳೊ ಉಲ್ಲೇಖ್ ಆಸಾ. ಹೆ೦ ಸಗ್ಳೆ ದಾಖ್ಲೆ ಸಾ೦ಗಾತಾ ಘಾಲ್ನ್ ಶಾ೦ತ್ ರೀತಿನ್ ಚಿ೦ತ್ಲ್ಯಾರ್ ಕಳ್ತಾಗೀ ಬದ್ಲಾವಣ್ ಎಕ್ ಚುಕ೦ವ್ಕ್ ಜಾಯ್ನಾ ತಸಲಿ ಅನಿವಾರ್ಯ್ ಪ್ರಕ್ರೀಯಾ.
ಹ್ಯಾ ಧರ್ತೆರ್ ಆಸ್ಲ್ಲ್ಯಾ ಹರ್ಯೆಕಾ ಜೀವಿನ್ ಕಳಿತ್ ಆಸ್ತಾಂ ವಾ ನಾಸ್ತಾಂ ಹೊ೦ದ್ವೊನ್ ವಚಜಾಯ್ ಪಡ್ತಾ. ಕಿತ್ಯಾಗೀ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಹಿ ಧರ್ತಿ ಆನಿ ಹ್ಯಾ ಧರ್ತಿಚೆರ್ ಅಸ್ಲ್ಲ್ಯಾ ಹರ್ಯೇಕ್ಲ್ಯಾಚೆ೦ ಜೀವನ್ ಎಕ್ ಪಯ್ಣ್, ಹಾ೦ಗಾಸರ್ ಹಿ ಧರ್ತಿ ಆನಿ ಆಮಿ೦ ದೊಗಾ೦ಯ್ ವೆಳಾ ಸವೆ೦ ಚಲೊನ್ ಅಸಾ೦ವ್, ಧರ್ತೆಚಾ ಚಲನಾಚೊ ಅ೦ದಾಜ್ ಆಮ್ಕಾ೦ ನಾ, ಜಶೆ೦ ಹಿ ಧರ್ತಿ ಪ್ರತಿ ಸೆ೦ಕಡಾಕ್ 16 ಮೈಲಾ೦ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಎಕಾ ವೊರಾಕ್ 57,600 ಮೈಲಾಚಾ ವೇಗಾನ್ ಸುರ್ಯಾಕ್ ಬೊಂವಾಡೊ ಕಾಡ್ತಾ. ಪುಣ್ ಆಮ್ಕಾ೦ ತಾಚೆ ದ್ಯಾನ್ ನಾ, ಆನಿ ತಾಚಿ ಗರ್ಜ್ಯಿ ನಾ, ಪುಣ್ ಧರ್ತೆಚಾ ಹ್ಯಾ ಚಲನಾ೦ತ್ ಕಿತೆ೦ಯೀ ಚಡ್ ಉಣೆಂ ಜಾಲೆಂ ತರ್ ತಾಚೊ ಪರಿಣಾಮ್ ಆ೦ದಾಜ್ ಕರು೦ಕ್ ವಾ ಚಿ೦ತುಕ್ ಕಷ್ಟ್. ಆತಾಂ ಹ್ಯಾ ಧರ್ತೆಚಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತಾ, ಕೊರೊಡಾ೦ ವರ್ಸಾ೦ ಥಾವ್ನ್ ವಿಕಸಿತ್ ಜಾಲ್ಲಿ ರೀತ್ ಮನಾ೦ತ್ ದವರುನ್ ವಿಚಾರಿಜಾಯ್ ಜಾಲ್ಲೆ೦ ಸವಾಲ್ ಕಿತೆ೦ಗೀ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಹೆ೦ “ಪರಿಸರ್ ಬದ್ಲಾವಣ್” ವೇಳಾ ಸವೆ೦ ಜಾಯ್ಜಯ್ ಜಾಲ್ಲಿ ಪ್ರಕ್ರೀಯಾ ವಾ ಧರ್ತೆಚಾ ಜೀವಿನ್ ಮಾಗೊನ್ ಘೆತಲ್ಲೆ ಖರ್ಗ್?
ಹಾ೦ಗಾಸರ್ ಎಕ್ ದಾಖ್ಲೊ ಪಳೊ೦ವ್ಯಾ೦ ಸುಮಾರ್ 25-27 ಕೊರೊಡ್ ವರ್ಸಾ೦ ಪಯ್ಲೆ೦ ಹಿ ಭೂಮಿ ಹುನ್ ಆನಿ ಸುಕಿ ಅಸಲ್ಲಿ, ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ರೆಗಿಸ್ಥಾನ್ ಮ್ಹಣ್ಯೆತ್, ಹ್ಯಾ ಪರಿಸರಾ೦ತ್ ಡೈನೊಸೊರಾಚೊ೦ ವಿಕಾಸ್ ಜಾಲೊ ಮ್ಹಣ್ ವಾಚು೦ಕ್ ಮೆಳ್ತಾ. (ಆಧಾರ್ : National History Museum www.nhm.co.uk ), ಅಶೆಂ ಕಿತ್ಯಾಗೀ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಡೈನೊಸೊರಾಸ್ ಎಕ್ ಜಿವ್ದಾಳ್(Reptile), ಜಿವ್ದಾಳಿಚಾ ಅ೦ಗಾಚಿ ಕಾತ್ ಆನಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ್ ಜಾವ್ನ್ ಕಿಡ್ನಿ ಹುನ್ ಪರಿಸರಾಕ್ ಅನುಕೂಲ್ ಜಾವ್ನ್ ಅಸಲ್ಯಾ ಹ್ಯಾ ಪರಿಸರಾ೦ತ್ ತಾ೦ಚೊ ವಿಕಾಸ್ ಜಾಲೊ. ಸುಮಾರ್ 20 ಕೊರೊಡ್ ವರ್ಸಾಂ ಡೈನೊಸೊರಾಸಾ೦ನಿ ಹ್ಯಾ ಭುಮಿಚೆರ್ ಅಪ್ಲೆ ರಾಜ್ ಚಲಯಿಲ್ಲೆಂ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ವಾಚು೦ಕ್ ಮೆಳ್ತಾ. ತಶೆಂ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಸುಮಾರ್ 6-7 ಕೊರೊಡ್ ವರ್ಸಾ ಪಯ್ಲೆಂ ಹ್ಯಾ ಧರ್ತೆಚೆರ್ ದರ್ಯಾಚೆಂ ಮಟ್ಟ್ ವಯ್ರ ಸಕಯ್ಲ್ ವಚೊಂಕ್ ಸುರು ಜಾಲೆಂ ಆನಿ ಉತಳ್ ಜಾಗ್ಯಾ೦ನಿ ಭುಮಿ ಉದ್ಕಾ ಥಾವ್ನ್ ವಿ೦ಗಡ್ ಜಾವ್ನ್ ಆಮಿಂ ಆತಾಂ ವಾಪಾರ್ಚಿ ಧರ್ಣ್ ಜಾವ್ನ್ ವಿಕಸಿತ್ ಜಾಲಿ.(6-7 ಕೊರೊಡ್ ವರ್ಸಾಂ ಪೈಲೆ ಆತಾ೦ ಆಸ್ಚೆ ಯುರೋಪ್ ಸಬಾರ್ ಲ್ಹಾನ್ ಲ್ಹಾನ್ ಕುದ್ರೆ ಜಾವ್ನ್ ಆಸ್ಲ್ಲೆ) ಅಶೆ೦ ರೆಗಿಸ್ಥಾನಾಚಾ ಹವ್ಯಾ೦ತ್ ಜನ್ಮಾನ್ ವಿಕಸಿತ್ ಜಾಲ್ಲೆ ಡೈನೊಸೊರಾಸ್ ಸುಮಾರ್ 20 ಕೊರೊಡ್ ವರ್ಸಾಂ ನ೦ತರ್ ಲ್ಹಾನ್ ಲ್ಹಾನ್ ಕುದ್ರ್ಯಾಂನಿ ರೂಕ್ -ಝಾಡಾ೦ ಮಧೆ೦ ಜಿಯೆ೦ವ್ಕ್ ಲಾಗ್ಲಿಂ. Impact Theory ಆನಿ ದರ್ಯಾ೦ಚೆಂ ಉದ್ಕಾಚೆಂ ಮಟ್ಟ್ ಡೈನೊಸೊರಾಚಾ ನಾಸಾಕ್ ಕಾರಣ್ ಜಾಲೆ೦ ಮ್ಹಣ್ ಜಾ೦ಟೆ ವಾದ್ ಮಾಂಡ್ತೇ ಅಸಾತ್. ಹೆ೦ ಸರ್ವ್ ವಾಚ್ತಾನಾ ಪರ್ನ್ಯಾ ಸೊಲ್ಲ್ಯಾ೦ತ್ ಉಲ್ಲೇಖ್ ಕೆಲ್ಲೆ೦ ನೊವಾಚೆ೦ ಅವ್ರ್, ನೊವಾ೦ಚಿ ಆರ್ಕ್ ಸುಮಾರ್ 18000 – 20000 ವರ್ಸಾ ಪೈಲೆ ಐಸಾಚಾ ಕಾಳಾಚಾ ಅಖೇರಿಕ್(end of Ice Age) ಬರಪ್ ಪಿಗಳ್ನ್ ಉದ್ಕಾಚೆ ಮಟ್ಟ್ ಚಡ್ ಜಾ೦ವ್ಚಿ ಸಾಧ್ಯಾತಾ ಕಿತ್ಯಾಗ್ ಜಾ೦ವ್ಕ್ ನಜೊ? ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಸವಾಲ್ ಮತಿಕ್ ಯೆತಾ.
ವಿಜ್ಞಾನಿ, ಶಿಕ್ಪಿ, ರಾಜಕೀಯ್ ಫುಡಾರಿ ಆನಿ ಪರಿಸರವಾದಿ೦ಚೆ ತರ್ಕ್ ವಿತರ್ಕ್ ಆಯ್ಕಾತಾನಾ ವೇಳಾ ಸವೆ೦ ಪರಿಸರ್ ಬದ್ಲೊನ್ ಯೆತಾ ತೆ೦ ಖ೦ಡಿತ್ ಸತ್, ಪುಣ್ ಹಿ ಕಾ೦ಯ್ ನವಿಚ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಮ್ಹಣ್ ಸಾಗೊ೦ಕ್ ಜಾಯ್ನಾ, ಭುಮಿಚೊ ವಿಕಾಸ್ ಹಾಕಾ ಸಾಕ್ಸ್ ಜಾವ್ನಾಸಾ, ತರ್ ಹೆ೦ ಪರಿಸರ್ ಬದ್ಲಾವಣ್ ರಾವೊ೦ಕ್ ಸಾಧ್ಯ್ ಆಸಾಗೀ? ಪ್ತಖ್ಯಾತ್ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಜೇಮ್ಸ್ ಲವ್ಲೋಕ್ ಹಾಚ್ಯಾ ಪ್ರಕಾರ್ ಪರಿಸರಾಚೆಂ ಬದ್ಲಾವಣ್ ಕೆದಾಳಾ ಆನಿ ಕಶೆ೦ ಪುರಾ ಜಾತಾಗೀ ಮ್ಹಣ್ ಸಾ೦ಗೊ೦ಕ್ ಕಷ್ಟ್, ಹ್ಯಾ ಧರ್ತೆಚೆರ್ ಕೆದಾಳಾ ಮ್ಹಣಾಸರ್ ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಹಾಚೊ ಪ್ರಮಾಣ್ ಆನಿ ಜಣಾ-ಸ೦ಖೊ ಚಡಯ್ತಾಂವ್ ತಿತ್ಲೆಚ್ ವೆಗ್ಗಿಂ ಮನ್ಶ್ಯಾಕುಳ್ ಪರಿಸರ್ ಬದ್ಲಾವಣೆಚೊ ಪರಿಣಾಮ್ ಭೊಗ್ತಾಲೊ. (ಆಧಾರ್: A Rough Ride to the future by James Lovelock)
“ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೃತಿಯನ್ನು ಸಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ” ಅಶೆ೦ ಕನ್ನಡಾ೦ತ್ ಸಬಾರಾ೦ನಿ ಸಾ೦ಗಲ್ಲೆ ಆಯ್ಕಾಲಾ೦. ವಿಜ್ಞಾನಾ೦ತ್ ಭುಂಯ್ ದೀಸ್ ವೆತಾಂ ವ್ಹಡ್ ಜಾತಾ ವಾ ಹ್ಯಾ ಧರ್ತೆಚೆರ್ ವೇಳಾ ಸವೆ೦ ನಿತಳ್ ಉದಾಕ್ ವಾರೆ೦ ಖಾ೦ವ್ಕ್-ಜೇ೦ವ್ಕ್ ಚಡ್ ಜಾತಾ ಮ್ಹಳ್ಳೊ ಉಲ್ಲೇಖ್ ನಾ. ಸುಮಾರ್ 770 ಕೊರೊಡ್ ಸ೦ಸಾರಾಚೊ ಜಣಾ -ಸ೦ಖೊ ಹ್ಯಾ ಧರ್ತೆಕ್ ಹರ್ಯೇಕ್ ಘಡಿ ಮ್ಹಳ್ಳ್ಯಾಬರಿ ಉಪಯೋಗ್, ಆನಿ ಥೊಡೆ ಅತ್ಯಾಚಾರ್ ಕರ್ತಾನಾ ಹ್ಯಾ ಧರ್ತೆಚೆರ್ ಬದ್ಲಾವಣ್ ಅನಿವಾರ್ಯ್ ಜಾವ್ನಾಸಾ. ಜೇಮ್ಸ್ ಲವ್ಲೋಕಾನ್ ಸಾ೦ಗ್ಚೆ ಪ್ರಕಾರ್ ಹ್ಯಾ ಭೂಮಿಚೆರ್ ಬದ್ಲಾವಣ್ ಜಾತಾನಾ ಹಿ ಭುಂಯ್ ತಾ೦ಚೆ ಕಡೆ ಅಸಲ್ಲಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಾ೦ಕ್ ಪರ್ತ್ಯಾನ್ ವಿತರಣ್ (Re-distribute ) ಕರ್ನ್ ಭುಮಿಚೆರ್ ಜೀವನ್ ನವ್ಯಾ ರೀತಿನ್ ಮುಖಾರ್ ವೆಚಾ ಬರಿ ಕರ್ತಾ(GAIA THEORY). ಹ್ಯಾ ಶತಮಾನಾಚಾ ಅಖೇರಿ ಪಯ್ಲೆಂ ಹ್ಯಾ ಭುಮಿಚೆರ್ ಜಣಾ ಸ೦ಖೊ 900 ಕೊರೊಡ್ ಮ್ಹಣಾಸರ್ ಜಾ೦ವ್ಚಿ ಸಾಧ್ಯಾತಾ ಆಸಾ. ಹ್ಯಾ ನಿಮ್ತಿ ಸುಮಾರ್ 70 ಪ್ರತಿಶತ್ ಚಡಿತ್ ಖಾಣಾ -ಪೀವನಾ೦ಚಿ ಗರ್ಜ್ ಆಸ್ತಾಲಿ. ( ಆಧಾರ್ : Earth.org-11 biggest Environmental Problems of 2021) ತಶೆ೦ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾನ್ ಹ್ಯಾ ಸ೦ಸಾರಾಚಿ ಪ್ರಗತಿ(growth) ಗರ್ಜೆಚಿ ಜಾವ್ನಾಸಾ, ತೆ೦ ನಂಯ್ ಅಸ್ತಾ೦ ಆಧುನಿಕ್ ಅರ್ಥ್ ವ್ಯವಸ್ಥಾ(economy) ಸ೦ಪೂರ್ಣ್ ಥರಾನ್ ಪ್ರಗತೆಚೆರ್ ಹೊ೦ದೊನ್ ಅಸಾ. ಪ್ರಗತಿ ನಾತ್ಲ್ಯಾರ್ ಸ೦ಸರಾ೦ತ್ ಮನ್ಶ್ಯಾಚಾ ಮೂಳಾವ್ಯಾ೦ ಗರ್ಜಾಂ ಖಾತಿರ್ ಮಾರ್-ಫಾರ್ ಜಾವ್ನ್ ಹೊ ಸ೦ಸಾರ್ ಎಕ್ ಅವ್ಯವಸ್ಥಿತ್ ಜಾಗೊ ಜಾತಲೊ. ತ್ಯಾ ದೆಕುನ್ ಹಿ ಪ್ರಗತಿ ಗರ್ಜೆಚಿ ಆನಿ ಹಿ “ಪ್ರಗತಿ” ಬದ್ಲಾವಣ್ ನಾಸ್ತಾನಾ ಅಸಾಧ್ಯ್!
ಪರಿಸರ್ ಬದ್ಲಾವಣ್ ರಾವೊ೦ಕ್ ಪ್ರಸ್ತುತ್ ಆಸ್ಚಿ೦ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಾಂ ಜಶೆ೦ ವನಮಹೋತ್ಸವ್, ಪೆಟ್ರೋಲ್, ಡೀಸೆಲಾಚೊ ಉಣೆಂ ಉಪಯೋಗ್, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬ್ಯಾಗಾ೦ಚೊ ಬಹಿಶ್ಕಾರ್, ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಸಕತ್ ಉಪಯೋಗ್ ಕರ್ನ್ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಿಸಿಟಿ ಆಸಾ ಕರ್ಚಿ – ಹೆ೦ ಸರ್ವ್ ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಉಣೆಂ ಕರು೦ಕ್ ಖ೦ಡಿತ್ ಪೂರಕ್ ಜಾವ್ನಾಸಾತ್, ತಶೆ೦ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಮನ್ಶ್ಯಾಕುಳ್ “ಕಾರ್ಬನ್ ಜೀವನಾ” ಥಾವ್ನ್ “ಇಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಜೀವನಾ” ಕುಶಿನ್ ಮೆಟಾ೦ ಕಾಡ್ಚ್ಯಾ ಬರಿಂ ದಿಸ್ತಾ. ಸ೦ಸಾರಾಚ್ಯಾ ಮುಖೆಲ್ಯಾ೦ನಿ ಪರಿಸರಾ ಬದ್ಲಾವಣ್ ವಿಶ್ಯಾ೦ತ್ ಮಾಡುನ್ ಹಾಡ್ಚಿಂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಾಂ, ಲೊಕಾ ಥ೦ಯ್ ಹ್ಯಾ ವಿಷಯಾ೦ಚೆರ್ ಆಸ್ಚಿ ಜಾಗ್ರುತಾಯ್ ಪಳಯ್ತಾನಾ ಮುಖ್ಲಿಂ ಸಬಾರ್ ವರ್ಸಾಂ ವ್ಹಡ್ಲಿ ಬದ್ಲಾವಣ್ ಅಸ್ಚಿನಾ, ಪುಣ್ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿ ವಿಲಿಯ೦ ಜೇಮ್ಸ್ ಹಾಚ್ಯಾ ಪ್ರಕಾರ್ “We can never have enough without wanting too much ” ಹಾಚೆ ಸಾ೦ಗಾತಾ ಪಾಟ್ಲ್ಯಾ ಕೊರೊಡೊ೦ ವರ್ಸಾಂನಿ ಭುಮಿ ವಿಕಾಸ್ ಜಾಲ್ಲಿ ಚರಿತ್ರಾ ಹ್ಯಾ ವಿಕಾಸಾಕ್ ಕಾರಣ್ ಜಾಲ್ಲೆಂ ವಿಜ್ಞಾನ್, ಆನಿ ಹೊ ಜಣಾ -ಸ೦ಖೊ ಆತಾ೦ಚ್ಯಾ ಪ್ರಮಾಣಾರ್ ಚಡೊನ್ ವಚತ್ ಜಾಲ್ಯಾರ್ ಹ್ಯಾ ಭುಮಿಕ್ ಮನ್ಶ್ಯಾ೦ಚಿ ಜಡಾಯ್ ಚಡ್ ತೇ೦ಪ್ ವಾವೊ೦ವ್ಕ್ ಜಾ೦ವ್ಚಿ ನಾ, ತ್ಯಾ ವೆಳಾರ್ ಹಿ ಭುಮಿ ತಿಕಾಚ್ ಬದ್ಲಾವಣ್ ಕರ್ನ್ ಮನ್ಶ್ಯಾ ಜೀವಿತಾಕ್ ಆತಾ೦ಚ್ಯಾಕೀ ಬರೊ ಜಾಗೊ ಜಾವ್ನ್ ಪುಲ್ಚಿ ಸಾದ್ಯತಾ ಕಿತ್ಯಾಕ್ ನಾ?
ಪುಣ್ ಹೆ೦ ಲಾ೦ಬ್ ಪಯ್ಣ್ ತಿತ್ಲೆ೦ ಕಾ೦ಯ್ ಸಲೀಸ್ ಆಸ್ಚೆ೦ ನಾ ಕಿತ್ಯಾಗಿ ಮಳ್ಯಾರ್ ” ಬಳ್ ಅಸಲ್ಲ್ಯಾಂಚೆಂ ಭೊಳ್ಕೆಂ, ಉದಕ್ ಅಸಲ್ಲ್ಯಾಂಚೆಂ ಕೊಳ್ಕೆಂ’ Adapt or Die (https://www.bbc.co.uk/news/science-environment-58883234) ತಸೆಂ ಜಾಲ್ಯಾನ್ ಸಬಾರ್ ಜೀವ್ ಆನಿ ಜಾಗ್ಯಾಂಕ್ ಹೆ೦ ಪಯ್ಣ್ ಜಾಯ್ತೆಂ ಮಾರಗ್ ಪಡ್ತಾಲೆ೦.
► ಲಾರೆನ್ಸ್ ವಿ. ಬಾರ್ಬೋಜ, ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ – ಯು.ಕೆ.
Very informative and interesting article Vinod.you kept me engaged throught! Article shows you have put a lot of hardwork and done plenty of research into it.very well done! you are very talented and thoughtful. keep writing and all the best.awaiting more of such articles from you 👍❤
Vinod very informative and great write up. . Lot of research involved in your article. Really interesting.
Thanks for sharing such an informative article. Keep writing. All the best!
Very interesting and informative article in our own Konkani language.. You produced the Earth matter very nicely.. I knew you done a lot of hard work preparing this article .hat’s up to you Vinod.. Keep writing and all the very best to you for future articles.. God bless you.. Jai Konkani
‘ಆಮ್ಚಿ ಧರ್ತಿ ತಾಪ್ತಾ, ಬುಡ್ತಾ ವ ಫುಲ್ತಾ ‘ ಲಾರೆನ್ಸ್ ವಿ. ಬಾರ್ಬೊಜಾಚೆಂ ಲೇಖನ್ ಧರ್ತೆಚಾ ಜನ್ಮಾ ಥಾವ್ನ್ ಆತಾಂ ಪರ್ಯಾಂತ್ ವಿಕಸಿತ್ ಜಾವ್ನ್ ಆಯ್ಲೆಲ್ಯಾ ಆಮ್ಚಾ ಗ್ರಹಾಚೆರ್ ಏಕ್ ಕುತೂಹಲಿಕ್ ಅವಲೋಕನ್ ಸಾದರ್ ಕರ್ತಾ. ಮ್ಹನಿಸ್ ಮ್ಹಳ್ಲ್ಯಾ ಜೀವಿಚೆಂ ಉಗಮ್ ಜಾಲ್ಯಾ ನಂತರ್ ತಾಚಾ ಚರಿತ್ರಾಚಿ ಏಕ್ ನಜರ್ ಮ್ಹಾಕಾ Yuval Noah Harari ಹಾಚಾ Homo Sapiens ಆನಿ ಮ್ಹನ್ಶಾಚಾ ಫಾಲ್ಯಾಚಿ ( tomorrow) ಸಂಭವನೀಯತಾ Homo Deus ಹಾಂತು ಪ್ರತಿಪಾದನ್ ಕೆಲ್ಲಿ ರೀತ್ ತಾರ್ಕಿಕ್ ಮ್ಹ ಣ್ ಭಗ್ಲಿ.
ಭುಂಯ್ ಮ್ಹಳ್ಳೆಲ್ಯಾ ಗ್ರ್ಹಹಾಚೆರ್ ಉದೆವ್ನ್ ಅಪ್ರಸ್ತುತ್ (ಡೈನಾಸೊರ್ ಇತ್ಯಾದಿ..) ಜಾಲ್ಲೆಲ್ಯಾ ಜೀವಿಂ ನಂತರ್ ಉದೆಲ್ಲಿ , ‘ಮ್ಹನಿಸ್’ ಮ್ಹಳ್ಲೆಲಿ ಬುದ್ವಂತ್ ಜೀವಿ.
ಮ್ಹನಿಸಚ್ Ultimate ಆನಿ ತಾಚೆ ಖಾತಿರಚ್ ಭುಂಯ್ ಸೃಷ್ಠಿ ಜಾಲ್ಲಿ ಮ್ಹಣ್ ಆಮ್ಚೆ ಧರ್ಮ್ ಗ್ರಂಥ್ ಸಾಂಗ್ತಾತ್! ಪುಣ್ ಆರ್ವಿಲ್ಯಾ ದಿಸಾಂನಿ ಘಡೊನ್ ಯೆಂವ್ಚಿಂ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ್ ವಿಕೋಪಾಂ ಪಳೆತಾನಾ, ಮ್ಹನ್ಶಾಕ್ ಹ್ಯಾ ಧರ್ತೆರ್ ಜಿಯೆಂವ್ಚೆಂ ಅಸಹನೀಯ್ ಕಶೆಂ ದಿಸ್ತಾ. ಬಳ್ ಆಸುಲ್ಲೆ ನವ್ಯಾ ಗ್ರಹಾಂಕ್ ವಚೊಂಕ್ ಉಡಿ ಮಾರುಂಕ್ ಪೆಚಾಡ್ತೆಲೆ ಮ್ಹಣ್ತಾ ಹರಾರಿ!
ತರ್, ಭುಂಯ್ಚಾ ನವ್ಯಾ ಪರಿಸರಾಕ್ ಹೊಂದ್ವೊನ್ ಜಿಯೆಂವ್ಚ್ಯೊ , ಆಮ್ಚಾಕೀ ಬುದ್ವಂತ್ ನವ್ಯೊ ಜೀವಿ ಉದೆತಿತ್ ಗೀ?
What a privilege to read a well researched article on Environment in my mother tongue. Konkani scholars will have a good treat reading this. A very well reflected work Vinod. What it reminds me is that there is no planet B and therefore I need to begin a sustainable living now. Best wishes for more such works.
Very informative article , well done Vinod, keep writing.
ದೇವ್ ಬೊರೆಂ ಕರುಂ, ವೈಗ್ನ್ಯಾನಿಕ್ ಬರ್ಪಾಂಚಿ ಗರ್ಜ್ ಆಜ್ ಆಸಾ. ಭುಂಯ್ ತಾಪ್ತಾ, ಮನ್ಶಾಕುಳಾನ್ ಜೀವಾಶ್ಮ್ ಇಂಧನ್ ವಾಪರಿಲ್ಲ್ಯಾ ವೊರ್ವಿಂ. ಹೆಂ ಕಾರ್ಬನ್ ಫುಟ್ಪ್ರಿಂಟ್ ಉಣೆಂ ಕರುಂಕ್ ಮೆಟಾಂ ಕಾಡುಂಕ್ ಜಾಗತಿಕ್ ಫುಡಾರಿ ಆತಾಂ ಓಪ್ಲ್ಯಾತ್. ಥೊಡ್ಯಾಂಕ್ ಹೆಂ ಸರ್ವ್ ಘರ್ಜ್ಯೆಚ್ಯೆಂ ನಹಿಂ ಮ್ಹಣ್ ಬೊಗ್ತಾ ಕಿತ್ಯಾಕ್ ಮನಿಸ್ ಭುಂಯ್ ವಯ್ರ್ ಜಿಯೆಂವ್ಚ್ಯಾ ಪೈಲೆಂ ನೈಸರ್ಗಿಕ್ ಅನಾಹುತಾಂ ಜಾಲ್ಲಿಂ ನಾಂತ್-ಗೀ? ಜಾಲ್ಲಿಂ ತರ್, ಆತಾಂ ವಾಡೊನ್ ಯೆಂವ್ಚ್ಯಾ ಗರ್ಮೆಕ್ ಕಿತ್ಯಾಕ್ ತೊ ಜವಾಬ್ದಾರ್? ಹಿ ಚರ್ಚ್ಯಾ ಸಂಸಾರಾಚೆಂ ಪೊಲಿಟಿಕ್ಸ್ ರುತಾ ಕರ್ನ್ ಆಸಾ.
ಪರಿಸರಾ ವಿಷ್ಶಾಂತ್ ಬೋವ್ ಬೊರೆಂ ಲೇಖನ್ ವಿನೋದ್ ಬರ್ಬೋಜಾ. ಪರಿಸರಾ ವಿಷ್ಯಾಂತ್ ಬೋವ್ ಅರ್ಥಾ ಬರಿತ್ ರೀತಿನ್ ಬೊರಯ್ಲಾಯ್ ದೇವ್ ಬೊರೆಂ ಕರುಂ ತುಕಾ.
Nicely written Very informative article Vinod.Keep writing
Very well researched article, This planet earth is not the property which our ancestors left for us,but the loan we have taken from our next generation, it’s our obligation to repay the loan without making a mess of it . A clear Vision by world leaders will make a huge difference in protecting the environment
Great informative read. I love reading scientifically literate articles in Konkani. Thank you for writing this.
A small correction : it’s mentioned that the first use of fire was around 70-100 crore years ago. That makes it 700 million to 1 billion years ago.
The first use of fire was about 700,000 to 1 million years ago.
There were no humans or any other species belonging to homo genus (neanderthals, denisovans etc) or even the closest ancestors of humans 1 billion years ago.
(to give you a timeline : the first mammals evolved around 250 million years ago, primates evolved around 80 million years ago, our great ape ancestors evolved around 20 million years ago, Homo(us) -chimpanzee split happened around 8 million years ago and first genetically modern humans evolved around 150,000 years ago.)
Also the present scientific consensus is that the first life formed within 500,000 years after Earth’s formation. That pushes the date back to about 4 billion years ago.
Thank you so much for the detailed comment, much appreciated.
Based on the time line provided by you, my reference (A rough ride to the future by James Lovelock) and the quick google search, I agree with the years mentioned by you. It is a clear error from my part in converting the millions/billons to Lakh/Cores. I will request the Editor to change it to 7 -10 Lakhs, which is in line with 700,000 to 1 million. I also checked the effect of this data on the rest of the article and do not see any interface.
As far as your second point is concern, thank you for the updated information and may use in the future with some back-up evidence, however here I will stick to the undisputed data indicated in the article based on my references.
Thank you again for the valued input.
Informative Article Vinod???? .Keep Writing.
Good Luck
Very well narrated and informative article. It’s easy to understand for me because it’s written in my mother tongue. Keep it up Vinod. Keep writing.
Very well written and very informative article too Vinod . You are multi talented ……. Very good actor , excellent MC and now a writer too what’s next Vinod ! Keep writing n keep shining ❤️
Very informative article. Thanks for sharing